مىكند . و از آنجا كه جامعه گسترده اسلامى در آن روز نيازهاى مختلفى پيدا كرده بود ، كه مىبايست بر طرف گردد ، به همين مناسبت بحثى از زكات ، و پرهيز از تراكم و كنز ثروت ، و لزوم تحصيل علم ، و وجوب تعليم افراد نادان را ياد آور مىشود . علاوه بر مباحث فوق ، مباحث ديگرى مانند داستان هجرت پيامبر ص ، مساله ماه‌هاى حرام كه جنگ در آن ممنوع است ، موضوع گرفتن جزيه از اقليتها و امثال آن به تناسب مطرح گرديده است . 4 - چرا اين سوره « بسم اللَّه » ندارد ؟ پاسخ اين سؤال را چگونگى شروع اين سوره به ما مىدهد ، زيرا اين سوره در واقع با اعلان جنگ به دشمنان پيمانشكن ، و اظهار برائت و بيزارى و پيش گرفتن يك روش محكم و سخت در مقابل آنان آغاز شده است ، و روشنگر خشم خداوند نسبت به اين گروه است و با « بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » كه نشانه صلح و دوستى و محبت و بيان كننده صفت رحمانيت و رحيميت خدا است ، تناسب ندارد . اين موضوع در روايتى از على ع نقل شده است ( 1 ) . گروهى نيز معتقدند چون اين سوره در حقيقت دنباله سوره انفال است ، زيرا در سوره انفال پيرامون پيمانها سخن گفته شده ، و در اين سوره پيرامون الغاى پيمانهاى پيمانشكنان بحث شده ، لذا « بسم اللَّه » در ميان اين دو ذكر نشده است .

--> 1 - مرحوم طبرسى از على ( ع ) چنين نقل مىكند : « لم تنزل * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * على رأس سورة برائة ، لان بسم اللَّه للامان و الرحمة و نزلت برائة لرفع الامان و السيف فيه ! » .